როცა სურვილები „აღარ მუშაობს“ — როგორ შეიძლება მათი “გადატვირთვა”

ცხოვრებაში დგება ეტაპი, როცა ის, რაც ადრე გვამოძრავებდა, მოულოდნელად ძალას კარგავს. მიზნები თითქოს ისევ არსებობს, სურვილებიც ფორმალურად ადგილზეა, მაგრამ შიგნით აღარ ირთვება ის ენერგია, რომელიც მოქმედებას გვაიძულებდა. ამ დროს ხშირად გვგონია, რომ რაღაც „დაგვემართა“, რომ მოტივაცია დავკარგეთ ან უბრალოდ დავიღალეთ.

ფსიქოლოგები ამბობენ, რომ ეს მდგომარეობა ყოველთვის კრიზისი არ არის — ხშირად ის ცვლილების სიგნალია.

ამ თემას დეტალურად აანალიზებს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის ფსიქოლოგი, ემოციური მოქნილობის კონცეფციის ავტორი სიუზან დევიდი.

რატომ კარგავს სურვილი ძალას ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე

სიუზან დევიდის მიხედვით, სურვილები განსაკუთრებით მაშინ „იშლება“, როცა ისინი გარედან ნაკარნახევია.
როცა მიზანი იქმნება ფრაზებით — „ასე უნდა“, „ასე სჯობს“, „ასე მოითხოვს კარიერა“, „ამას ელოდებიან სხვები“ — სურვილი შეიძლება სწორად გამოიყურებოდეს, მაგრამ ჩვენს შინაგან მდგომარეობას აღარ “ერგებოდეს”.

ამ შემთხვევაში ადამიანი არ არის სურვილების გარეშე დარჩენილი — ის უბრალოდ ცდილობს იცხოვროს სხვისი ღირებულებებით, და არა საკუთარი შინაგანი საჭიროებებით.

სიუზან დევიდი წერს:
„ნამდვილი ცვლილება არ იწყება იძულებით. ის იწყება მაშინ, როცა მიზანი ჩვენს ღირებულებებს ებმება და არა ჩვენს შიშებს.“

სხვა სიტყვებით, „უნდა“-ზე აგებული სურვილები დიდხანს ვერ ძლებს, მაშინ როცა „მინდა“-ზე დაფუძნებული მიზნები გაცილებით გამძლეა.

რა არის სურვილების „გადატვირთვა“ სინამდვილეში

ფსიქოლოგის ხედვით, “გადატვირთვა” არ ნიშნავს ყველაფრის თავიდან დაწყებას. ეს უფრო შიდა გადააზრების პროცესია, როცა ადამიანი საკუთარ თავს ეკითხება:
„რა არის ჩემთვის მნიშვნელოვანი ახლა, ამ ეტაპზე?“

დევიდის თქმით, ეფექტიანი გადატვირთვა სამი ძირითადი ნაბიჯისგან შედგება:

• ღირებულებების დაზუსტება — რას ვაფასებ დღეს და არა წარსულში;
• მიზნის გადახედვა — რატომ მინდა ეს და რას მაძლევს ეს ჩემს ცხოვრებაში;
• „უნდა“-ს გადაქცევა „მინდა“-დ — როცა მოქმედება ვალდებულებად აღარ აღიქმება, არამედ არჩევანად.

ამ პროცესში მთავარი არა საკუთარი თავის „მსხვრევა“, არამედ მიზნის იმგვარად ჩამოყალიბებაა, რომ ის შიგნიდან გააქტიურდეს.

როგორ მოვიქცეთ მაშინ, როცა მოტივაცია საერთოდ არ გვაქვს

სიუზან დევიდი ხშირად უსვამს ხაზს ერთ მნიშვნელოვან აზრს: მნიშვნელოვანი არ არის ის, როგორ ვიყოთ ყოველთვის მოტივირებულები. მნიშვნელოვანია — როგორ გავაგრძელოთ გზა მაშინ, როცა მოტივაცია არ გვაქვს.

მისი თქმით, ასეთ დღეებში ემოციები ხშირად გვანიშნებს, რომ:

• ზედმეტად გადავიღალეთ;
• მიზანი აღარ ებმება ჩვენს ღირებულებებს;
• ან გვჭირდება პაუზა და არა კიდევ ერთი დაძაბული მცდელობა.

ამავე დროს, დევიდი ხაზს უსვამს, რომ მხოლოდ ემოციებზე დაყრდნობით გადაწყვეტილებების მიღებაც არ არის გამოსავალი. გამოსავალი ჩნდება მაშინ, როცა ადამიანი საკუთარ „რატომ“-ს უბრუნდება და სწორედ ამ ღირებულებაზე დაყრდნობით აგრძელებს მოქმედებას.

როგორ „გადავტვირთოთ“ სურვილები — პრაქტიკული ჩარჩო

1. დაასახელე, რა აღარ მუშაობს
ზუსტად: მიზანი? გზა? ტემპი? მოლოდინი?

2. გაარჩიე „უნდა“ და „მინდა“
რა აკეთებ მხოლოდ ვალდებულების გამო და რა გაგიხარდება, გულწრფელად?

3. შეცვალე მიზნის ფორმულირება და არა საკუთარი თავი
ხშირად პრობლემა ადამიანში კი არა, მიზნის არასწორად ჩამოყალიბებაშია.

4. დაიწყე ყველაზე პატარა ნაბიჯით
“გადატვირთვა: დიდ გადაწყვეტილებას არ მოითხოვს — მას მცირე, მაგრამ რეალური მოქმედება სჭირდება.

5. პროცესში ჩართე თანაგრძნობა
ცვლილება არ არის სწორი ხაზი. მოთმინება და საკუთარი თავის მიმართ რბილი დამოკიდებულება ამ გზის ნაწილია.

 სურვილები ხშირად უბრალოდ იცვლება!

ზოგჯერ სურვილები არ ქრება. ისინი უბრალოდ ძველი ფორმით აღარ მუშაობს. ცხოვრება იცვლება, ჩვენც ვიცვლებით, და სრულიად ბუნებრივია, რომ მიზნებიც გადახედვას საჭიროებს.

სიუზან დევიდის ხედვით, სწორედ აქ იწყება ნამდვილი :გადატვირთვა: — მაშინ, როცა ადამიანი გარედან ნაკარნახევს შიგნიდან არჩეულით ცვლის და საკუთარ ღირებულებებს უბრუნდება.

 

კომენტარები