აშშ-ში განიხილება წესები, რომლებიც ნავთობის მოპოვებისას პოლარული დათვების დაღუპვას დასაშვებს ხდის
აშშ-ში განიხილება ნავთობის მოპოვების ახალი რეგულაციები, რომლებიც ალასკის ჩრდილოეთში ენერგორესურსების ათვისებას აფართოებს და, გარკვეულ პირობებში, არქტიკული ფაუნის წარმომადგენლებზე ზემოქმედებასაც უშვებს — მათ შორის პოლარული დათვებისა და წყნარი ოკეანის მორჟების შემთხვევაში.
ინიციატივა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის ენერგეტიკული სტრატეგიის ნაწილია და მიზნად რეგიონში ბუნებრივი რესურსების უფრო ინტენსიურ განვითარებას ისახავს. პროექტი განიხილება აშშ-ის თევზებისა და ველური ბუნების სამსახურში (U.S. Fish and Wildlife Service).
დოკუმენტის მიხედვით, ნავთობკომპანიებს შეეძლებათ მიიღონ სპეციალური ნებართვა ე.წ. „შემთხვევით ზემოქმედებაზე“, რაც გულისხმობს შემთხვევებს, როდესაც საწარმოო საქმიანობის პროცესში ცხოველებისთვის მიყენებული ზიანი ან მათი დაღუპვა განზრახული არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ რეგულაცია პირდაპირ ცხოველების განადგურებას არ ითვალისწინებს, ის კომპანიებს მსგავს შემთხვევებში იურიდიული პასუხისმგებლობისგან ათავისუფლებს.
ამერიკული გარემოსდაცვითი სამართლის მიხედვით, ტერმინი ცხოველებზე ზემოქმედება ფართოდ განიმარტება და მოიცავს არა მხოლოდ ცხოველის ფიზიკურ დაღუპვას, არამედ მის დევნასა და ბუნებრივი ქცევის დარღვევასაც.
ექსპერტები განსაკუთრებულ რისკებზე მიუთითებენ პოლარული დათვების გამრავლების პერიოდში: ინდუსტრიულმა ხმაურმა და ადამიანის აქტივობამ შესაძლოა მდედრები ზამთრის ბუნაგებიდან გამოაძევოს, რაც ბელების გადარჩენის შანსს მნიშვნელოვნად ამცირებს. ანალოგიური საფრთხეები ვრცელდება მორჟებზეც — მათი კოლონიების დარღვევამ შესაძლოა მასობრივი ჭყლეტა გამოიწვიოს.
საუბარია არქტიკის ეროვნული ველური ბუნების თავშესაფრის (Arctic National Wildlife Refuge) ტერიტორიაზე — ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს დაცულ ზონაზე აშშ-ში, სადაც 300-ზე მეტი სახეობის ცხოველი ბინადრობს, მათ შორის ჩრდილოეთის ირემი, მგელი და ლოსი.
ოფიციალური მონაცემებით, ბოფორტის ზღვის სამხრეთ ნაწილში პოლარული დათვების პოპულაცია უკვე მოწყვლად მდგომარეობაშია — ბოლო ათწლეულებში იგი დაახლოებით 40%-ით შემცირდა და დღეს დაახლოებით 900 ინდივიდს მოიცავს. ამასთან, ზაფხულსა და შემოდგომაზე ადამიანებსა და ცხოველებს შორის კონტაქტის რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება.
ინიციატივის განხილვა უნდა დასრულდეს ივნისის დასაწყისისთვის დაგეგმილი ნავთობ-გაზის საბადოების აუქციონის წინ. დამტკიცების შემთხვევაში, შესაბამისი ნებართვები ხუთი წლის ვადით გაიცემა.
გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები უკვე გამოთქვამენ შეშფოთებას — მათი შეფასებით, პროექტის განხორციელებამ შესაძლოა დამატებითი ზეწოლა მოახდინოს არქტიკულ ეკოსისტემებზე და იშვიათი სახეობების დანაკარგი გაზარდოს.