“მოჩვენებათა ქალაქი” პენსილვანიაში — ადგილი, სადაც 60 წელზე მეტია ხანძარი მძვინვარებს
ცენტრალურ პენსილვანიაში მდებარე ქალაქი ცენტრალია უკვე ათწლეულებია ერთ-ერთ ყველაზე უცნაურ და სახიფათო დასახლებად მიიჩნევა აშშ-ში. მიზეზი მიწისქვეშა ხანძარია, რომელიც 1962 წელს მიტოვებულ ქვანახშირის მაღაროში გაჩნდა და ქვანახშირის ფენებს მოედო.
მიწისქვეშ გავრცელებული ცეცხლი დღემდე არ ჩამქრალა. ქალაქის სხვადასხვა მონაკვეთზე ნიადაგიდან ამოდის კვამლი და ცხელი აირები, ზოგ ადგილას ის საგრძნობლად თბილია. დროთა განმავლობაში მიწის ზედაპირზე გაჩნდა ბზარები და არასტაბილური მონაკვეთები, რამაც ტერიტორია საცხოვრებლად უკიდურესად საშიში გახადა.
უსაფრთხოების მიზნით, 1980-იანი წლებიდან აშშ-ის ხელისუფლებამ დაიწყო მოსახლეობის ეტაპობრივი გადასახლება. ქალაქი, სადაც ადრე დაახლოებით 1 000–1 500 ადამიანი ცხოვრობდა, თითქმის მთლიანად დაცარიელდა. დღეს ცენტრალიაში ოფიციალურად მხოლოდ რამდენიმე ადამიანი რჩება, რომლებმაც ტერიტორიის დატოვებაზე უარი თქვეს და იქ ცხოვრებას ინდივიდუალური სამართლებრივი შეთანხმებების საფუძველზე აგრძელებენ.
სპეციალისტების შეფასებით, მიწისქვეშა ქვანახშირის ხანძრის სრულად ჩაქრობა უკიდურესად რთულია და შესაძლოა პროცესი კიდევ მრავალი ათწლეული ან ასწლეულიც გაგრძელდეს. სწორედ ამიტომ ცენტრალია ხშირად განიხილება, როგორც რეალური მაგალითი იმ რისკებისა, რომლებიც მიწისქვეშა რესურსების დაუგეგმავ და უკონტროლო ექსპლუატაციას ახლავს.
დღეს ქალაქი ტურისტებისა და მკვლევრების ინტერესს იწვევს, თუმცა უსაფრთხოების მიზნით ტერიტორიის თავისუფლად მონახულება მკაცრად არის შეზღუდული.