რატომ არის „ძლიერი ქალი“ ურთიერთობისთვის პრობლემური — ფსიქოლოგი
თანამედროვე საზოგადოებაში ქალის წარმატება და დამოუკიდებლობა სოციალურ ნორმად იქცა. „ძლიერი ქალი“ დღეს ნიშნავს პროფესიულ რეალიზაციას, ფინანსურ დამოუკიდებლობას, ემოციურ გამძლეობას და კონკურენტულ გარემოში ადაპტაციის უნარს. თუმცა კანადელი კლინიკური ფსიქოლოგი ჯორდან პეტერსონი ამ ნარატივს კრიტიკულად აფასებს და ამტკიცებს, რომ პრობლემა თავად სიძლიერეში კი არა, მის კულტურულ ინტერპრეტაციაშია.
პეტერსონის პოზიცია ასეთია: როდესაც საზოგადოება ქალს მუდმივად ეუბნება, რომ არ უნდა იყოს მოწყვლადი, არ უნდა დასჭირდეს არავინ და ყველაფერს დამოუკიდებლად უნდა გაუმკლავდეს, ეს ფსიქოლოგიურ წნეხს ქმნის. მისი თქმით, თანამედროვე წარმატების მოდელი აგებულია მკაცრ კონკურენციაზე, სტატუსზე და ძალაუფლებაზე — ღირებულებებზე, რომლებიც ტრადიციულად მამაკაცურ ქცევით სტრატეგიებთან ასოცირდება.
ფსიქოლოგი ეყრდნობა პიროვნების ხუთფაქტორიან მოდელს და აღნიშნავს, რომ საშუალოდ ქალები უფრო მაღალი ემპათიისა და ემოციური მგრძნობელობის მაჩვენებლით გამოირჩევიან. მისი შეფასებით, როდესაც ასეთ ფსიქოლოგიურ პროფილს ვაიძულებთ მუდმივ კონკურენციაში არსებობას და ვუხშობთ მოწყვლადობის გამოხატვას, ჩნდება შიდა კონფლიქტი — გარეგანი „სიძლიერე“ და შინაგანი ემოციური მოთხოვნილებები ერთმანეთს ეჯახება.
პეტერსონი ხაზს უსვამს, რომ ბოლო წლებში ახალგაზრდა ქალებში შფოთვითი აშლილობებისა და დეპრესიის ზრდა მხოლოდ ბიოლოგიური ფაქტორებით ვერ აიხსნება. მისი ინტერპრეტაციით, ერთ-ერთი მიზეზი სწორედ ის კულტურული გზავნილია, რომელიც ქალს მუდმივ თვითგამოხატვას სთხოვს და სისუსტის ნებისმიერ გამოვლინებას მარცხად აღიქვამს.
ამავე კონტექსტში ჯორდან პეტერსონი თანამედროვე კაცების დამოკიდებულებაზეც საუბრობს. მისი თქმით, მამაკაცებს იზიდავთ კომპეტენტური, პასუხისმგებლობიანი და ინტელექტუალური ქალი, თუმცა ურთიერთობა, რომელიც მუდმივ კონკურენციად და ძალაუფლების ბრძოლად იქცევა, გრძელვადიანად სტაბილური ვერ ხდება. ფსიქოლოგი ამტკიცებს, რომ პარტნიორობა თანამშრომლობაზეა აგებული და არა სტატუსის დაპირისპირებაზე. მისივე შეფასებით, „ძლიერება“, რომელიც ემოციურ სიმწიფესა და პასუხისმგებლობას გულისხმობს, მიმზიდველია, მაგრამ „ძლიერება“, რომელიც აგრესიულ თვითდამკვიდრებასა და მუდმივ დაპირისპირებას ნიშნავს, ხშირად დისტანციას ქმნის. პეტერსონი ასევე აღნიშნავს, რომ მაღალი სტატუსის მქონე, წარმატებულ ქალებს პარტნიორის პოვნა ზოგჯერ უჭირთ არა იმიტომ, რომ წარმატება აშინებს კაცებს, არამედ იმიტომ, რომ ადამიანები, როგორც წესი, ირჩევენ პარტნიორს საკუთარი სოციალური და პროფესიული წრის ფარგლებში ან უფრო მაღლა, რაც არჩევანის არეალს სტატისტიკურად ამცირებს.
საბოლოოდ, მისი მთავარი მესიჯი ასეთია: კითხვა ასე არ უნდა დაისვას — „უნდა იყოს თუ არა ქალი ძლიერი“. გადამწყვეტი საკითხია, რას ვგულისხმობთ სიძლიერეში. თუ სიძლიერე საკუთარი ემოციური ბუნების უარყოფასა და მუდმივ დაძაბულობას გულისხმობს, იგი ხშირად ემოციურ გადაღლასა და შფოთვას იწვევს. ხოლო თუ სიძლიერე პასუხისმგებლობას, თვითშეგნებასა და ბალანსს ნიშნავს, მაშინ პრობლემა თავად სიძლიერე კი არა, მისი გადაჭარბებული და ერთმნიშვნელოვანი ინტერპრეტაციაა.