რატომ უყვარს ზოგიერთ ადამიანს ტუალეტში დიდხანს ჯდომა
ტუალეტი თითქოს ყველაზე უბრალო და ყოფითი სივრცეა, თუმცა ადამიანების ნაწილისთვის ის ხანდახან პირად თავშესაფრად იქცევა. ეს არის ადგილი, სადაც არავინ გვთხოვს ახსნა-განმარტებებს და არავინ გვიწესებს დროის ჩარჩოებს. სწორედ ამიტომ ბევრისთვის ტუალეტში ყოფნა რამდენიმე წუთს სცდება — დრო შეუმჩნევლად გადის და ფრაზა – „ორ წუთში გამოვალ“ ხშირად ნახევარ საათსაც აღემატება.
ერთადერთი ადგილი, სადაც ადამიანი საკუთარ თავთან რჩება
თანამედროვე ცხოვრებაში პირადი სივრცე სულ უფრო იშვიათი ხდება. მუდმივი შეტყობინებები, ზარები, ოჯახური და სამუშაო ვალდებულებები ადამიანს თითქმის არ უტოვებს მარტო ყოფნის შესაძლებლობას. ტუალეტი კი ერთგვარ „ნეიტრალურ ზონად“ იქცევა — სივრცედ, სადაც ადამიანს არავინ ელის და არავინ აკონტროლებს.
ტვინის მოკლე შესვენება
ფსიქოლოგების შეფასებით, ტუალეტში მარტო ყოფნა ბევრისთვის მიკროპაუზის ფუნქციას ასრულებს. ეს არის მცირე დრო, როდესაც ადამიანი ყოველდღიური სტრესისა და ინფორმაციული გადატვირთვისაგან დროებით ისვენებს. ასეთ მომენტებში ზოგი საკუთარ აზრებს უკეთ ალაგებს, სხვები კი უბრალოდ სიმშვიდის განცდას იბრუნებენ.
სქროლვისას გაქცეული დრო
სმარტფონმა ამ ჩვევას დამატებითი მნიშვნელობა შესძინა. სოციალური ქსელები, მოკლე ვიდეოები და სტატიები ტუალეტს ნახევრად გასართობ სივრცედ აქცევს. რამდენიმე წუთი ხშირად შეუმჩნევლად იწელება, რადგან ყურადღება ეკრანზეა გადატანილი და დროის შეგრძნება ნელ-ნელა ქრება.
პასუხისმგებლობისგან დისტანცირება
ზოგიერთისთვის ტუალეტი რეალობისგან მოკლე დისტანცირების საშუალებაა. რთული საუბარი, დამღლელი საქმე ან არასასიამოვნო გადაწყვეტილება დროებით გარეთ რჩება. ადამიანი რამდენიმე წუთით მაინც თავისუფლდება ზეწოლისგან და საკუთარ სივრცეში ბრუნდება.
ჩვევა, რომელიც ნელა, შეუმჩნევლად ყალიბდება
თუ ტუალეტში შედარებით ხანგრძლივმა ყოფნამ ერთხელ კომფორტი ან შვება მოგიტანათ, ტვინი ამ გამოცდილებას იმახსოვრებს. დროთა განმავლობაში ეს შეიძლება ჩვევად ჩამოყალიბდეს — არა კონკრეტული საჭიროებიდან გამომდინარე, არამედ როგორც ყოველდღიური მცირე რიტუალი.
როცა მიზეზი ჯანმრთელობაა
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ყველა შემთხვევა ფსიქოლოგიურ ან ქცევით მიზეზებს არ უკავშირდება. ადამიანების ნაწილს ტუალეტში დიდხანს დაყოვნება ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო უწევს. კუჭ-ნაწლავის ფუნქციური დარღვევები, ყაბზობა, ნაწლავთა მგრძნობელობის სინდრომი ან სხვა მსგავსი პრობლემები ადამიანს აიძულებს, ტუალეტში მეტი დრო გაატაროს. ასეთ შემთხვევებში ეს ჩვევა არ არის და არც კომფორტის ძიებას უკავშირდება — ეს უკვე სამედიცინო საკითხია და ყურადღებას საჭიროებს.
როდის უნდა დავფიქრდეთ
სპეციალისტების შეფასებით, ტუალეტში ხანგრძლივად ჯდომა შეიძლება რამდენიმე ჯანმრთელობის პრობლემასთან იყოს დაკავშირებული. ყველაზე ხშირად ეს უკავშირდება ბუასილის განვითარებას, რადგან ხანგრძლივი ჯდომისას სწორი ნაწლავის არეში წნევა იზრდება და სისხლძარღვებზე ზედმეტი დატვირთვა მოდის. ასეთივე მიზეზით იზრდება სწორი ნაწლავის ნაწილობრივი ჩამოშლის რისკიც, რაც შედარებით იშვიათი, თუმცა სერიოზული მდგომარეობაა.
გარდა ამისა, ტუალეტში დიდხანს ყოფნამ შეიძლება თავად ყაბზობის პრობლემა გაამწვავოს — როცა პროცესი ხელოვნურად იწელება, ნაწლავების ბუნებრივი რეფლექსები სუსტდება და მუშაობა ნაკლებად ეფექტური ხდება. ხანგრძლივი ჯდომა აფერხებს სისხლის ნორმალურ მიმოქცევას მენჯისა და ქვედა კიდურების არეში, რაც დისკომფორტს, დაბუჟებასა და სიმძიმის შეგრძნებას იწვევს.
დამატებით, მუდმივი დაძაბვა და არასწორი პოზა ზეწოლას ახდენს მენჯის იატაკის კუნთებზე, რაც დროთა განმავლობაში შეიძლება შარდის შეუკავებლობისა და სხვა ფუნქციური დარღვევების რისკად იქცეს. ექიმები ასევე მიუთითებენ ქცევით ასპექტზე — როცა ტუალეტი დასვენების ან ტელეფონის გამოყენების სივრცედ ყალიბდება, ორგანიზმი არაბუნებრივ რეჟიმზე გადადის, რაც საჭმლის მონელებასა და ზოგად ფიზიკურ კომფორტზეც აისახება.